Vraagtekens rond voorkeursrecht bij Centrumplan

zaterdag 6 oktober 2007

De plannen voor het centrum van Best zijn de afgelopen maand een nieuwe fase ingegaan. Door het ‘voorkeursrecht’ op de gebieden Tapijtcentrum, Raadhuisplein, Nazarethstraat en Boterhoek (gedeeltelijk) te leggen, wordt het gebied dat de gemeente in eigendom wil krijgen aanzienlijk vergroot t.o.v. het Masterplan. D66 is wel voorstander van het instrument ‘voorkeursrecht’ (bedoeld om speculatie door projectontwikkelaars tegen te gaan). Maar D66 is ook bezorgd over het recent opgelegde voorkeursrecht, vooral over de financiële gevolgen voor de gemeente en de wisselingen in strategie die de gemeente hanteert.

Sinds 1994 is Ine Meeuwis gemeenteraadslid. "In die periode heb ik meerdere centrumplannen voorbij zien komen. Al die plannen hadden een hoog ‘wishfull thinking’ gehalte. Alles moest plat. Vanachter de tekentafel werden de mooiste droombeelden geschetst. Veelal zonder de eigenaren daarbij te betrekken. Die lijn is nog steeds zichtbaar en maakt D66 zeer bezorgd. Het gaat of veel geld kosten of de wal keert het schip. De plannen waar ik op doel zijn: Toekomstvisie Centrumgebied Best 2000-2015 (van BRO uit aug. 1998), Integrale visie Centrum + Spoorzone (van KuiperCompagnons uit feb. 2004) en het Masterplan Centrumgebied (van awg uit dec. 2005).
Een voorbeeld van onbezonnen powerplay vinden wij de aanpak t.a.v. het Tapijtcentrum. Iedereen is het eens over het feit dat dit bedrijf in de huidige opzet niet past in het stationsgebied. Maar het wegbestemmen van TCN en de gedwongen verplaatsing naar Dijkstraten was een strategie die gedoemd was te mislukken. D66 heeft zich daar sinds 1998 al tegen verzet (vaak als enige partij). Verzet, niet alleen omdat inpassen van een (herschikt) Tapijtcentrum ons mogelijk leek, maar ook omdat wij vonden dat Dijkstraten geen bedrijventerrein moest worden, maar een woningbouwlocatie.
Gelukkig wordt Dijkstraten nu een woningbouwlocatie die geen plaats biedt aan TCN, zo meldde wethouder Kerkhoff onlangs. Natuurlijk is het leuk om achteraf gelijk te krijgen, maar we blijven het spijtig vinden dat er vele jaren en kosten verspeeld zijn door het verkeerde pad in te slaan. We zijn weer terug bij af. Maar er is hoop. De gemeenteraad heeft begin dit jaar opdracht gegeven aan het college om met het Tapijtcentrum te onderhandelen over de ‘reshuffle’ variant. Dat is (inderdaad) het herschikken van de bedrijfsactiviteiten en het gezamenlijk herontwikkelen van de rest van het terrein. Uiterlijk het eerste kwartaal van 2008 moet er een onderhandelingsresultaat bereikt zijn. Maar het proces verloopt traag. D66 vindt dat wethouder Kerkhoff actiever moet zijn dan het afgelopen halfjaar. In de ogen van D66 is dit de enige strategie die soelaas biedt: met de betrokken partijen om tafel, oog voor elkaars belangen, geen take-it-or-leave-it benadering.
Deze strategie willen we dat de gemeente ook hanteert t.a.v. andere betrokken partijen, zoals de winkeliers/bewoners Raadhuisplein, eigenaar/bewoners Tussen de Torens, winkeliers/bewoners Boterhoek. We horen te vaak de klacht dat het stil blijft vanuit het gemeentehuis en we zien teveel dat er hakken in het zand gezet worden."

D66 maakt zich ook zorgen over de financiële gevolgen van het voorkeursrecht. Begin dit jaar heeft D66 tegen het Masterplan+ gestemd, omdat het tekort van € 34 miljoen (waarvan 21 mln uit de reserves gehaald worden en 13 mln uit de jaarlijkse exploitatie) te groot was in onze ogen. Dit bedrag was nog exclusief Tapijtcentrum, Boterhoek (deels) en Raadhuisplein. Met het voorkeursrechtbesluit worden deze gebieden nu wél onder de financiering van de gemeente geschoven, waardoor de projectuitgaven hoger worden dan de oorspronkelijke € 125 miljoen en wellicht wordt ook het voorgecalculeerde verlies groter. Het college heeft de raad hierover nog niet geïnformeerd. D66 gaat daar naar vragen.
In 2004 was ons oordeel over de Centrumvisie: “te ambitieus, te rigoureus, te duur, het tijdpad onhaalbaar en de volgorde verkeerd”. Helaas staat dat D66-oordeel nog rechtovereind, ook na de uitwerking in een Masterplan en een Regieplan (feb. 2007). D66 is nog steeds van mening dat er gekozen moet worden voor een ‘haalbaar en betaalbaar’ plan. Begin met de lege plekken (zoals den Ekker en het gemeentehuisplein). Schuif het Dorpsplein inclusief het nieuwe gemeentehuis naar achteren. Onderhandel met Tapijtcentrum en Raadhuisplein-eigenaren over gezamenlijke herontwikkeling.

Achtergrond informatie:
D66 over Visie Centrum + Stationsgebied september 2004

D66 over Behandeling Masterplan januari 2006

In 2002 heeft een initiatiefgroep vanuit D66 een alternatief centrumplan geschreven 'Nieuwe Pleinen'. Dit plan is in te zien, zie:

De auteurs van Nieuwe Pleinen hebben ook een zienswijze ingediend bij de gemeenteraad. Zie hiervoor:

D66 over Tapijtcentrum niet naar Dijkstraten (sept 2002)