Redelijk Alternatief nodig voor Masterplan centrum Best

maandag 30 januari 2006

In het Masterplan is onvoldoende geluisterd naar de bezwaren die bij een groot deel van de Bestse bevolking leven. D66 vindt dat het anders moet én dat het anders kan.

(Onderstaande tekst is door Ine Meeuwis uitgesproken tijdens de raadsvergadering van 30 jan. 2006 over het Masterplan Centrum.)

D66 heeft in 2003 een eigen alternatieve centrumvisie gepresenteerd aan Best: De stedenbouwkundige van D66 noemde zijn alternatieve visie:’Nieuwe Pleinen’. In die visie werd niet uitgegaan van grootschalige sloop of verplaatsing, maar van zoeken naar mogelijkheden om vanuit de bestaande situatie verder te kijken.

In 2004 kwam de visie van het college. D66 vond die visie te ambitieus, te ingrijpend, te duur, het tijdpad onhaalbaar en de volgorde verkeerd. De visie van het college betrof de ontwikkeling van het centrum- en spoorzonegebied. Er werd beschreven hoe het centrum in 10 jaar omgevormd kon worden tot een kwalitatief hoogwaardig centrum met een eigen karakter.
Die visie werd gezien als een eerste stap. Een jaar later moest er een Masterplan liggen dat meer details zou bevatten over de ontwikkelingen in het centrumgebied en de Spoorzone.

Dus er kwam huiswerk voor het college in de vorm van onderwerpen die de raad graag uitgewerkt wilde zien in het masterplan. O.a. over de financiële haalbaarheid, het verkeer en waar bebouwing komt, werd duidelijkheid gevraagd in het Masterplan. D66 had, zoals gezegd, stevige kritiek, maar tegelijkertijd vonden we het een serieuze poging om een kloppend hart te maken waar Best naar verlangt. We ëindigden ons verhaal toentertijd met de conclusie: “Er is nu een unieke kans om het centrum van Best goed en toekomstvast aan te pakken. Maar het enthousiasme moet vertaald worden in haalbare en betaalbare plannen. Wil het Masterplan de steun van D66 krijgen, dan zal dit gedegen onderbouwd moeten worden en zullen een aantal bijstellingen op de centrumvisie nodig zijn”. Ook hebben wij toen gemeld dat D66 het idee van betrokken Bestenaren om de burgers van Best een keuze te geven uit verschillende alternatieven omarmt.

Het college is aan de slag gegaan en eind december 2005 mochten wij kennis nemen van het Masterplanboek. Op 11 januari jongstleden ontving de gemeenteraad het voorstel van het college van CDA, VVD en Best Open t.a.v. het Masterplan.

De besluitvorming t.a.v. het Masterplan

Eerst iets over de besluitvorming. Ik heb de afgelopen weken enkele pogingen ondernomen om duidelijke afspraken te maken hoe we de besluitvorming over zo’n belangrijk voorstel zorgvuldig konden laten verlopen. Vandaag is gebleken dat het een Poolse landdag is geworden. Iedere partij heeft op onderdelen aanpassingsvoorstellen, openstaande vragen of nieuwe ideeën. Zelfs coalitiepartijen die zich uitermate stil hebben gehouden, komen met allerlei last-minute suggesties. Als we dadelijk per onderdeel uit het plan gaan stemmen of het wel of niet akkoord is, ben ik benieuwd of er een samenhangend, uitvoerbaar plan uitkomt. Laat staan dat de burgers het ons in dank zullen afnemen dat we dit voor de verkiezingen er even doorheen zouden ‘jassen’.
Wat mij betreft beslissen we na de eerste termijn dat de nieuwe raad de knoop doorhakt op basis van alternatieven.

Dan de opvattingen van D66 over het masterplan:

1.Eigenlijk is dit Masterplan niets meer dan een gecorrigeerde Centrumvisie. De gevraagde uitwerking en onderbouwing van zaken als de locatiekeuze voor het Gemeentehuis, de verkeersstructuur, draagvlak bij de bevolking, medewerking bij marktpartijen en financiële haalbaarheid heeft onvoldoende plaatsgevonden. Er is wél een nieuw stedenbouwkundig ontwerp gekomen, maar dat was niet de opdracht. Het project is van koers veranderd, en ineens is het Dorpsplein de 1e prioriteit. D66 vindt het een mager resultaat als we straks na 10 jaar bouwen, breken en veel geld uitgeven niet veel verder zijn dan een nieuw Dorpsplein. We wilden toch een bruisend centrum met een versterkt stationsgebied en een beter winkelgebied?

2.D66 vindt de aanslag die dit Masterplan doet op de financiële middelen/reserves van Best buiten proporties en niet verantwoord.
Uitvoering van het Masterplan (zonder het spoorzone gebied) betekent voor de gemeente een verliespost van ruim € 37 miljoen. Dat is bijna € 4700,- per gezin in Best. 22 miljoen van dat verlies wordt uit de reserves betaald. De resterende 15 miljoen zal jaar na jaar uit de begroting moeten komen. D66 vindt dat een onverantwoord financieel risico.
Nog even over die 22 miljoen uit de reserves. Er komt 8,4 mln uit het Fonds Toekomstige Vernieuwing Best. Dat geld was gereserveerd voor het spoorzonegebied. En wat stelt B&W nu voor: dat we dat bedrag juist NIET voor de spoorzone gebruiken, maar vooral voor het Dorpsplein. Dus als de Spoorzone aan snee is, hebben we daar niets meer voor. Dat maakt het financiële risico dus alleen maar groter.
Het risico van een achterblijvend inwoneraantal zou volgens het college de eerste 10 jaar géén invloed hebben op de plannen. Maar dat is toch een merkwaardige conclusie? Minder inwoners betekent immers minder geld binnenkrijgen? Dat is wel degelijk een financieel risico extra, lijkt ons.

3.D66 wil eerst een intentieverklaring van het Tapijtcentrum, vóórdat het Masterplan wordt vastgesteld.
Al sinds 1997 heeft D66 het (eenzame) standpunt ingenomen dat verplichte verplaatsing van het Tapijtcentrum een onhaalbare strategie is. De voormalige CDA-wethouder én de huidige CDA-wethouder zijn met die verplaatsing van TCN in alle jaren geen steek opgeschoten. Nu is dan eindelijk de koers verlegd. Het recente Masterplan schetst een fraai beeld van de mogelijkheden tot herschikking van de winkeloppervlakte van het Tapijtcentrum die precies overeenkomen met de D66 plannen van jaren terug. Hulde voor deze ommezwaai! Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Maar of het er ooit van komt is niet duidelijk. D66 wilde een plan waaraan de belangrijkste eigenaren willen meewerken, dus vinden wij het onverstandig om nu weer een ander plan zonder medewerking van TCN vast te stellen. Eerst een intentieverklaring dus, dan pas verder gaan met het Masterplan.

4.D66 vindt het niet acceptabel dat er geen behoeftenonderzoek is gedaan naar een cultureel centrum terwijl dat wel beloofd was door wethouder Bisschops.
Hoe kunnen we een investering van bijna 5 miljoen goedkeuren als we geen informatie hebben wie er behoefte aan hebben, hoe het geëxploiteerd gaat worden en welke ondernemers mee willen doen.
Juist daarom was het financiële haalbaarheidsonderzoek nodig waar de coalitie nota bene zelf afspraken over heeft gemaakt heeft in 2002.

5. D66 keurt de haast af die nu gemaakt wordt om een besluit te nemen over zo’n belangrijk en omvangrijk plan.
D66 wil zorgvuldige besluitvorming. Het concrete voorstel tot vaststelling van het Masterplan is pas op 11 januari jl. aan de raad verstrekt. Het voorstel laat op diverse aspecten zien dat er verschillen zijn tussen het Masterplan en het Raadsvoorstel. Met als gevolg dat diverse raadsfracties en insprekers niet meer weten waar ze aan toe zijn. Er is dus nog veel niet duidelijk of niet voldoende uitgewerkt. Het eerder gedane verzoek van D66 om alternatieven lijkt nu gelukkig voor meer partijen interessant te zijn. Neem de tijd voor het uitwerken van die alternatieven.

6. D66 heeft 3 weken geleden aan de raad voorgesteld om op 30 januari, vandaag dus, wél het Masterplan tijdens de raadsvergadering te bespreken; alle politieke partijen moeten hun opvattingen bekend maken, maar er wordt nog géén besluit genomen. Pas ná de verkiezingen van 7 maart neemt de nieuw gekozen raad het besluit over het Centrumplan. Dat is dus pas nadat de kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen de opvattingen van de diverse politieke partijen hebben kunnen laten meewegen in hun stem. Dan geef je de bevolking tenminste een echte kans om hun mening te geven over de centrumplannen.

Onze conclusie t.a.v. het masterplan: D66 pleit voor een ‘redelijk alternatief’ dat begint bij de lege plekken in het centrum i.p.v. bij de bebouwde, maar wel gebaseerd op het ontwerp van AWG:

Belangrijke pluspunten van het Masterplan die ook in zo’n alternatief passen zijn:
□ De Hoofdstraat als ruggengraat van het centrum en Pleinen als plaatsen voor levendigheid
□ De Boterhoek en het Stationsgebied niet los van elkaar zien
□ Behoud van karakteristieke gebouwen zoals het Prinsenhof
□ Het inpassen van het Tapijtcentrum door behoud van de hoogbouw

Vraagtekens die nog uitgezocht moeten worden zijn:
□ De haalbaarheid om de Hoofdstraat echt verkeersluw te krijgen en Salderes niet te zwaar te belasten;
□ De haalbaarheid van betaald parkeren
□ De plaats en haalbaarheid van een cultureel centrum

Het redelijk alternatief kiest voor de volgende andere oplossingen :
□ Het Masterplan wordt pas goedgekeurd als er afspraken zijn gemaakt met TCN en ondernemers rond den Ekker
□ Gemeentehuis en Boterhoek blijven voorlopig staan
□ Er worden nieuwe gebouwen met parkeervoorzieningen ontwikkeld rond het gemeentehuis, aan de achterkant van Albert Heijn, aan de Molenstraat en op den Ekker
□ Er komt geen bebouwing op het Evenemententerrein, maar dat terrein wordt ontwikkeld tot een park
□ De realisatie van het Dorpsplein en een eventuele verhuizing van het gemeentehuis worden een aantal jaren naar achteren geschoven. (Besluitvorming pas na fase 3)
D66 is bereid met andere partijen verder te praten over de verschillende onderdelen van dit alternatief.

Referendum
Als er vanavond toch een besluit wordt genomen, dan moet de raad tevens beslissen of dat besluit in aanmerking komt voor een referendum. En dat is wat D66 betreft evident: een plan dat zoveel los maakt bij de burgers en zoveel gaat veranderen in ons dorp, moet zich kunnen laten toetsen door een rechtstreekse uitspraak van de burgers van Best. Wij zullen dus stemmen om hier WEL een referendabel besluit van te maken. D66 hoopt overigens, dat de indieners van dit referendumverzoek straks zullen ervaren dat 7 maart ook voor een deel over het centrumplan ging, want dan kan een herhaalde toetsing bij de burgers uitblijven. Maar dan moeten de politieke partijen wel hun standpunten uitdragen in de campagne.