Aanpassingen van Centrumvisie nodig in Masterplan centrum

In september 2004 heeft de gemeenteraad van Best de Integrale visie Centrumgebied en Spoorzone goedgekeurd. Als vervolgstap is toen vastgesteld dat er een Masterplan gemaakt zou worden door een stedenbouwkundig bureau waarin verdere uitwerking gegeven zou worden aan het centrumplan. Inmiddels is een stedenbouwkundig bureau aan de slag gegaan. D66 Best grijpt dit moment aan om nogmaals de D66-opvattingen, uitgesproken in de raadsvergadering van september 2004, onder de aandacht te brengen van de planmakers.

In die vergadering heeft D66 aangegeven de visie te ambitieus te vinden. En te rigoureus, te duur, het tijdpad onhaalbaar en de volgorde verkeerd. Maar tegelijkertijd een serieuze poging om een ‘kloppend hart’ te maken waar veel Bestenaren naar verlangen. De energie en durf die daarin gestoken is verdient lof. Ook is volgens D66 terecht gezocht naar een intensieve bebouwing in het centrumgebied om aan de taakstelling voor woningbouw via inbreiding te kunnen voldoen. Toch is het wenselijk dat de goede intenties van de centrumvisie bijgesteld worden in het in ontwikkeling zijnde Masterplan. D66 wil dat het alternatieve scenario 1, revitaliseren en uitbreiden van de Boterhoek, verder uitgewerkt wordt in het Masterplan, naast het door B&W gekozen scenario 2, sloop en nieuwbouw van de Boterhoek . Het eerste scenario lijkt immers goedkoper en minder risicovol.

Alles plat?
Een groot deel van het centrum wordt afgebroken volgens de visie van het college. De roep van burgers om karakteristieke elementen met historische betekenis te behouden vindt in de visie geen weerklank. Het Prinsenhof, de hoogbouw van het tapijtcentrum, de Molenstraat en misschien zelfs de oudbouw van het gemeentehuis hebben voor vele Bestenaren een symbolische of emotionele waarde vanuit het verleden. Een deel zal helaas opgeofferd moeten worden, ook in D66-ogen, maar de slopershamer is in de visie wel extreem fanatiek ingezet door het college.

In de visie wordt gesproken over twee scenario's met betrekking tot de Boterhoek: Scenario 1: Revitaliseren en uitbreiden; Scenario 2: Sloop en nieuwbouw. De voorkeur van het college is Sloop en nieuwbouw van de Boterhoek. Dat scenario is onvoldoende onderbouwd, maar heeft wel grote gevolgen voor het financiële plaatje, voor de fasering en voor de projectrisico's. Megaoverheidsprojecten als Betuwelijn en HSL hebben ons geleerd dat er ook in Best kritisch gekeken moet worden naar de problemen en de geboden oplossingen. Het enthousiasme waarin bestuurders, ambtenaren, leveranciers en adviseurs elkaar voortstuwen richting fraaie oplossingen dient door de gemeenteraad, als controlerende volksvertegenwoordigers, vooral nuchter getoetst te worden. D66 is er in elk geval nog niet van overtuigd dat revitaliseren en uitbreiden van de Boterhoek een onhaalbare kaart is. Sterker nog: misschien dat zo’n ruimtelijke compromis de haalbaarheid en financiele gevolgen van de centrumvisie sterk kan verbeteren.

Ook de visie gaat weer voort op de ooit ingeslagen weg van wegbestemmen van het Tapijtcentrum en verplaatsen naar Dijkstraten-Zuid. D66 vindt dat nog steeds verkwisting van gemeenschapsgeld en het bestemmen van dit centraal gelegen gebied tot een soort bedrijventerrein een historische vergissing. De woningen die op de plaats van het Tapijtcentrum moeten komen, kunnen net zo goed aan de andere kant van het spoor gebouwd worden, dat is goedkoper en sneller realiseerbaar. Het alternatief van D66 is waarschijnlijk bekend en blijft: biedt het Tapijtcentrum de mogelijkheid tot behoud van de bestaande hoogbouw, tot afstoten van de laagbouw en tot vervangende verkoopvloeroppervlakte via een 3e hoogbouwvleugel.
Ook de fasering van de spoorzone heeft D66 verbaasd. Dit gebied is het grootste knelpunt voor een fraai centrum, al heel lang, en toch wordt in de plannen van het college dit gebied als laatste aangepakt ! Al 10 jaren wil B&W het Tapijtcentrum weg krijgen en nu wordt het probleem weer voor 8 jaar geparkeerd. Een onbegrijpelijke strategie. Want dat zou kunnen betekenen dat het centrum van Best eerst jarenlang een bouwput is, dat we dan over een aantal jaren een mooi nieuw centrum hebben, maar dat het probleem Tapijtcentrum ondertussen nog steeds niet is opgelost.

De keuze van het college om het nieuwe gemeentehuis in het stationsgebied te projecteren vinden wij overigens een logische, maar die keuze beperkt wel de mogelijkheden voor creatieve compromissen met het Tapijtcentrum. De voorgenomen locatie kan wat D66 betreft opgeofferd worden als het Tapijtcentrum die locatie nodig zou hebben voor het zojuist genoemde alternatief van deels blijven.

De winkelwand aan de Raadhuisstraat is een van de oudste gebouwen uit het winkelgebied en een sta-in-de-weg voor het achterliggende gebied d’n Ekker. D66 is blij dat dit gebied in de bijgestelde visie erbij opgenomen is, maar wil in het Masterplan een stedenbouwkundige uitwerking zien die een geheel vormt met de nieuwe bebouwing op de plaats van het gemeentehuis.

De 3000 handtekeningen die verzameld zijn ten behoeve van de Molenstraat geven een duidelijk signaal van betrokkenheid met die Molenstraat. De suggestie van D66 om de woningen aan de Leeuwerik-kant te behouden, is een compromis waar serieus naar gekeken moet worden. De visuele grens van het centrum moet tenslotte ergens liggen, en die zou in dit compromis recht over de weg door de Molenstraat lopen. Met aan de noordkant (de kerkhofkant zeg maar) wel hoogbouw, en aan de andere kant laagbouw, wellicht wel verdicht, met renovatie of herbouw van de bestaande woninkjes en minder diepe tuinen.

Pleinen
De open ruimtes in het centrum worden in de collegevisie sterk gereduceerd, kijk bijvoorbeeld naar het Raadhuisplein. De auteur van de door D66 gepresenteerde alternatieve centrumvisie “Nieuwe Pleinen” geeft veel meer betekenis aan het item “pleinen”. D66 wil dit item heel graag terugzien in het masterplan. Niet om gelijk te krijgen, maar omdat we bang zijn dat het centrum anders te vol wordt gebouwd en er dus niet genoeg open ruimtes gecreëerd kunnen worden voor gezelligheid, groen en cultuur.

De verkeerskundige gevolgen zijn doorgeschoven naar de masterplan-fase. Dat maakt de visie kwetsbaar, want hoeveel moet er bijgesteld worden als de Hoofdstraat niet verkeersvrij te maken is of als de overlast in andere straten te gek wordt, zoals voor de secr. Janssenstraat lijkt. D66 stelt voor, zie de visie “Nieuwe Pleinen”, om in het masterplan de ontsluiting van Molenstraat naar Spoorstraat over het tunneldak te onderzoeken.

In de visie is ingekleurd welke gebieden actief ontwikkeld zullen worden en welke slechts passief door het stellen van voorwaarden. D66 vindt de visie hierin niet consistent: het structuurbepalende gebied spoorzone wordt passief ontwikkeld, met het risico dat er niets gebeurt en de status quo nog lang voortduurt. D66 wil voordat het nieuwe bestemmingsplan Centrum vastgesteld is, een soort intentieverklaring hebben dat eigenaren mee willen werken aan de daar voorgestelde invulling. Het nieuwe bestemmingsplan mag geen luchtfietserij van mooie dromen van het college zijn. Dromen die vervolgens nooit uitkomen, doordat eigenaren en gemeente passief blijven.

Het tijdpad van het college is in de ogen van D66 erg ambitieus. Het lijkt vrijwel onhaalbaar om de Molenstraat al eind 2005 herontwikkeld te hebben. Idem om per eind 2007 het nieuwe gemeentehuis klaar te hebben (inclusief discussie of daar sociaal culturele functies aan toegevoegd worden). Kijkend naar het verleden, blijkt realisatie in de praktijk toch erg moeizaam. Bijvoorbeeld de ombouw van lint naar pit in Wilhelminaplein en Julianaweg of de realisatie van oude bestemmingsplan Spoorzone. En hoelang is de gemeente al met de Schakel bezig? Zoiets duurt vele jaren, en altijd langer dan verwacht. En met zoveel actoren in de Boterhoek vreest D66 weerstand en dus lange procedures.

De gemeente Best zal voor miljoenen de reserves moeten aanspreken om de visie te kunnen realiseren. De risico's dat de prognoses overschreden worden, zijn niet gering. D66 acht de kans aanwezig dat Best in financiële moeilijkheden komt door dit project en pleit voor een minder vergaande variant. In ieder geval valt het in deze tijd van bezuinigen niet uit te leggen aan de burger dat er zo voortvarend geld aan het centrum wordt uitgegeven als nu wordt voorgesteld. De voorzichtige variant (revitaliseren en uitbreiden) wil D66 uitgewerkt zien in de masterplanfase. Daarnaast is mogelijk een second-opinion nodig over het financiële plaatje dat het Masterplan zal opleveren.

Het idee van betrokken Bestenaren om de burgers van Best een keuze te geven uit verschillende alternatieven spreekt D66 zeer aan. In de campagne voor de verkiezingen van 2002 is dit ook door enkele partijen omarmd. Dus: door het masterplan dient opgeleverd te worden een tweetal scenario's dat substantieel verschilt in omvang, risico's en kosten.

Conclusie: Er is nu een unieke kans om het centrum van Best goed en toekomstvast aan te pakken. Maar het enthousiasme moet vertaald worden in haalbare en betaalbare plannen. Wil het Masterplan de steun van D66 krijgen zal dit gedegen onderbouwd moeten worden en zullen een aantal bijstellingen op de centrumvisie nodig zijn.

Deel via: